Gå til hovedinnhold Gå til søk Gå til hovedinnhold
Våpenskjold

Uten navn [1] 

Artikkel 
Peder Lauritzen og trollkjerringosten
Peder Lauritzen var sokneprest i Rollag frå 1595-1630. Han budde på prestegarden i Rollag og hadde ein kapellan til å hjelpe seg i Uvdal.

Peder LauritzenFotograf: Copyright: Geir Helgen

Av Ola Grøvdal

Scenen går før seg på kyrkjebakken ved den gamle stavkyrkja i Uvdal. Kjørmessa er akkurat slutt, og presten og menigheta kommer ut av kyrkja

Presten: Kjersti skal vite at det bekymrer meg meget at man ikke har lagt av med den gamle skikk med kirkemessedansen og all den usømmelighet der medfølger.

Kjersti: Ja, vi kan no alltids håpe, men det er ikkje er så lett å forstå at vi ikkje skal ha kjørmessedansen når herr Peder sjølv skal ha kjørmesseosten.

Presten: Lever Kjersti endnu i den villfarelse? Osten er en del av tienden, og ikke lenger lønn for den gamle skikk med kirkemesse.

Kjersti: Ja, samme kva, rett skal vera rett og osten skal hr. Peder ha. (Dei kjem ut av porten og Kjersti ropar til plasskona med osten). Kristi, kom hit med kjørmesseosten.

Presten: Tiendeosten, Kjersti. (Ropar:) Dreng! (Drengen kjem springande.)

Kjersti: Ja, når presten seier det så. (Kona gir osten til presten.) Den skal vera av det beste slaget. (Presten rekker osten videre til drengen.)

Presten: Takk, takk, det betviler jeg ikke, Kjersti. Det som er lavet på Bakke i Guds navn, nyter også godt av hans velsignelse.

(Kjersti neier for presten og blandar seg med allmuen. Fleire kvinner kjem fram til presten og overrekker han tiendeosten. Bakerst i rekka kjem Ragnhild, ei gifteferdig jente som skottar i bakken. Anders Soldat kjem bort og prøver å veksle nokre ord med ho. Han haltar og er kledd i ei slitt uniformsjakke.)

Presten: Takk. (Han tar imot ostane og granskar dei nøye før han takkar og gir dei vidare til drengen.) Takk, takk.
(Ragnhild gir han osten, men vågar ikkje å sjå han i auga mens han luktar på den.)
Hva skal dette være for noget, Ragnhild Nilsdatter Ødegården?

Ragnhild (beskjemma): Ost, hr. Peder.

Presten: Ost?! Jaså, så det formaster hun seg til at sige. Og hva skal så denne fortreffelige ost være fremstillet av, trollkvinnemelk og vand?

Anders: Trollkjerringane kan du vera trygg for, det er både kors og dvergestein i osten hennar Ragnhild.

Ragnhild: Nei, nei, den er laga av mjølk frå kua vår.

Anders (ropar til presten): Det er ikkje alle som har det så feitt som i prestegarden.

Presten: Vil Anders Soldat tie, det er ikke ham jeg taler med. (Til Ragnhild:) Denne ost kan jeg ikke tage imot. Du får fremskaffe en annen til Mikkelsmesse. (Han rekker Ragnhild osten. Anders går bort til Ragnhild og tar osten frå ho.)

Anders: Sjå her, prest (han trekker kniven og skjer eit kors i osten), det renn ikkje ein drope trollkjerringblod under stålet.

Presten: Vokt deg, Anders, for at dra det vonde til deg, så at det ikke mon flyte annet blod.

Anders: Ha, eg har enno til gode å sjå presteblod flyte.

Knut Bakke (går imellom): Ro deg ned, Anders, du må ikkje forulempe kongens embetsmann.

Presten: Du skal akte din tunge, Anders Soldat!

Knut: Nå, har du elles fått osten din, prest?

Presten: Ja, der mangler kun Ragnhilds.

Knut: Da har presten og Gud fått sitt, så no kan vi få vårt. Lat oss koma igang med dansen.

(Utdrag frå skuespillet "Mellom haug og himmel" av Ola Grøvdal, 1995)

Artikkel - info 
Sist endret 08.09.2008 Terje Bautz
Opprettet 30.04.2006 Bjørn Svendsen
Tips en venn om denne siden via en e-post Tips en venn Registrer en elektronisk tilbakemelding Tilbakemelding Skriv ut denne siden Skriv ut